Mikołaj Kopernik urodził się 19 lutego 1473 roku w Toruniu. Dzieciństwo spędził w rodzinnym mieście. Po śmierci ojca w roku 1483, opiekę nad Mikołajem i jego bratem objął wuj, biskup warmiński Łukasz Watzenrode. Dzięki niemu Kopernik, po ukończeniu nauki w szkole parafialnej rozpoczyna studia w Akademii Krakowskiej. Było to w roku 1491, w czasie, gdy akademia przeżywa największy rozkwit. Uczelnia była słynna w całej Europie, a szczególnie słynęła z astronomii. Młody Kopernik studiował nauki wyzwolone, czyli matematykę, astronomię, optykę geometryczną, kosmologię. Po ukończeniu studiów w Akademii Krakowskiej, wuj wysyła Kopernika do Bolonii, by studiował prawo kanoniczne. Wiadomo jednak, że Kopernik w Bolonii oprócz prawa zgłębiał również astronomię. Prowadził obserwacje astronomiczne pod kierunkiem astronoma i matematyka Domenico Marii di Navary. W Bolonii przebywał Kopernik od 1496 do 1501. W 1501 roku przyjeżdża na kilka miesięcy na Warmię, by objąć stanowisko kanonika warmińskiego. A następnie wraca do Włoch, gdzie w latach 1501-1503 kontynuuje studia prawnicze oraz podejmuje studia medyczne, tym razem w Padwie i Ferrarze. 31 maja 1503 roku uzyskuje tytuł doktora prawa kanonicznego na uniwersytecie w Ferrarze.

Wraca do Polski i następne 40 lat swego życia spędza na Warmii. Początkowo w Lidzbarku Warmińskim jako sekretarz i lekarz biskupa Watzenrode. W 1509 wydaje łaciński przekład greckich "Listów" Symokatty, bizantyjskiego poety z VII wieku. Po śmierci wuja w 1510, udaje się do Fromborka, by pełnić funkcję przedstawiciela miejscowej kapituły. Wypełnia swe obowiązki kanonika, ale również służy ludziom ubogim swą wiedzą medyczną oraz prowadzi obserwacje astronomiczne.

W 1514 zaproszono Kopernika do udziału w pracach nad reformą kalendarza.

Jako kanonik z ramienia kapituły jest powoływany na administratora dóbr kapitularnych z siedzibą w Olsztynie. W związku z powierzoną funkcją w latach 1516-1519 i 1520-1521 przebywa na zamku w Olsztynie. Wypełnia swe obowiązki administracyjne i prowadzi aktywną działalność publiczną. W latach 1520-21, w czasie wojny polsko - krzyżackiej przygotowuje Olsztyn do obrony. Jednak mimo swych rozlicznych obowiązków i tu nie zapomina o astronomii. Prowadzi obserwacje astronomiczne, czego dowodem jest tablica astronomiczna na krużganku olsztyńskiego zamku. Jest to jedna z nielicznych pamiątek po wielkim astronomie. Wykona na w okresie od 25 stycznia do 20 kwietnia 1517 roku, służyła do wyznaczania momentu równonocy wiosennej, co pozwalało obliczyć długość roku zwrotnikowego. Konstrukcja tablicy opiera się na zasadzie refleksyjnego zegara słonecznego. Kopernik zapoczątkował więc nową metodę badań zwaną gnomoniką refleksyjną, która powszechne zastosowanie znalazła dopiero w wieku XVII. Od 1523 zostaje generalnym administratorem diecezji warmińskiej. Łączy się to ze sporządzaniem map, zasiedlaniem opuszczonych gruntów i zagospodarowywania nieużytków. Wówczas też opracował projekt reformy monetarnej, którą wyłożył w traktacie "Monetae cudendae ratio". Postulował w niej unifikację pieniądza Prus i Korony oraz podawał metody zabezpieczenia pieniądza przed dewaluacją. W 1531 zredagował traktat dotyczący taryfy chleba "Panis coquendi ratio" Działalność administracyjno - gospodarczą Kopernik zakończył w latach trzydziestych XVI wieku. Przez około 40 lat był lekarzem kolejnych biskupów, kapituły oraz podległej kapitule ludności. Jego zadaniem było też zwalczanie epidemii. Bywał wzywany poza granice Warmii. W tej dziedzinie również wciąż się doskonalił, pozostając w kontaktach z wybitnymi medykami.

Największą sławę Kopernikowi przyniosły jego dokonania astronomiczne. W oparciu o swoje obserwacje oraz obserwacje wcześniejszych astronomów, w tym Klaudiusza Ptolemeusza i Hiparcha Kopernik zaproponował nowy system budowy Wszechświata, system heliocentryczny. Według tej teorii w centrum znajduje się Słońce, a Ziemia jest jedną z planet, które krążą wokół niego. Całość otacza sfera gwiazd stałych. Kopernik długo wahał się czy wydać swe dzieło, jednak za namową Georga Joachima von Lauchen zw. Retykiem, ucznia i przyjaciela, opublikował dzieło "De revolutionibus orbium coelestium", nad którym pracował w latach 1515 a 1530. Przez kolejne dziesięć lat uzupełniał je i korygował. W roku 1541 rękopis został przekazany do druku w Norymberdze, a opublikowany w 1543. Prawdopodobnie kopię dzieła dostarczono Kopernikowi w dniu jego śmierci. 24 maja 1543 roku.